Przejdź do głównej treści
Przejdź do menu
Poczta SU Kraków
Rozmiar czcionki A A A
Wersja dla niedowidzących

ul. Mikołaja Kopernika 36, 31-501 Kraków

Informacja telefoniczna pn-pt 7:30-15:00: +48 12 424 70 00

fax: +48 12 424 74 87

Oddział Kliniczny Okulistyki i Onkologii Okulistycznej

Rejestracja: 12 424-75-57

Przejdź do menu 3 poziomu

HELENA ŻYGULSKA - MACH

DECO

1926

Urodziła się we Lwowie. W 1943 roku zdała maturę w ramach tajnego nauczania, a w 1944 roku podjęła studia na tajnym Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej we Lwowie. Po osiedleniu się w Krakowie kontynuowała studia na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Jagiellońskiego. Dyplom lekarza otrzymała w grudniu 1950 roku już w Akademii Medycznej, powstałej z odłączenia Wydziału Lekarskiego i Oddziału Farmaceutycznego od Uniwersytetu Jagiellońskiego. W 1951 roku uzyskała stopień doktora medycyny na podstawie rozprawy pt. "Wpływ obniżonej ciepłoty na przemiany węglowodanów" wykonanej w Zakładzie Patologii Ogólnej i Doświadczalnej Akademii Medycznej w Krakowie. W latach 1949-52 uczęszczała na Wydział Matematyczno-Przyrodniczy Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie w 1952 roku uzyskała stopień magistra chemii. Od listopada 1950 do 1959 roku pracowała w Zakładzie Patologii Ogólnej i Doświadczalnej Akademii Medycznej w Krakowie. W styczniu 1954 roku rozpoczęła pracę w Klinice Chorób Oczu Akademii Medycznej w Krakowie, początkowo jako wolontariusz, a od 1959 roku jako etatowy pracownik, specjalizując się w okulistyce pod kierunkiem profesora Mariana Wilczka. W roku 1958 uzyskała pierwszy, w roku 1961 zaś - drugi stopień specjalizacji z okulistyki. W  1964 roku habilitowała się z okulistyki na Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej w Krakowie na podstawie rozprawy pt. "Zaćma wrodzona w  świetle badań glutacjonu, białek i mikroelektroforezy białek rozpuszczalnych soczewki". W październiku 1967 roku, po śmierci prof. Mariana Wilczka, objęła obowiązki kierownika Kliniki. W 1973 roku uzyskała tytuł profesora nadzwyczajnego, w 1983 roku zaś - profesora zwyczajnego.  Funkcję kierownika Katedry i Kliniki Chorób Oczu Akademii Medycznej sprawowała do przejścia na emeryturę 30 września 1996 roku, przy czym w 1993 roku Katedra wraz z Wydziałem Lekarskim powróciła do Uniwersytetu Jagiellońskiego i została ponownie przemianowana na Katedrę i Klinikę Okulistyki Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego.

W  okresie długoletniego kierowania Katedrą pełniła różne funkcje w  Uczelni, m. in. w latach 1987-90 była Prorektorem ds. Studenckich Akademii Medycznej w Krakowie, działała także w licznych Komisjach Senackich. Należy do licznych towarzystw naukowych w kraju i za granicą. W  latach 1986-92 pełniła funkcję prezesa Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Okulistycznego, w latach 1968-85 zaś była przewodniczącą Krakowskiego Oddziału PTO. Jest członkiem Societé Française dOphtalmologie, Julius Hirschberg Gesellschaft, Association for Eye Research oraz International Federation of Ophthalmological Societies, w której była przedstawicielem Polski w latach 1988-96. Odbyła kliniczne staże naukowe we Francji, w  Anglii, w Niemczech oraz w byłym ZSSR.

Prof. Helena Żygulska- Mach otrzymała wiele odznaczeń państwowych i resortowych, m. in. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, medal "Zasłużony Nauczyciel PRL", medal Komisji Edukacji Narodowej, Złotą Odznakę za Zasługi dla Ziemi Krakowskiej oraz medal Sekcji Retinologicznej PTO. Była promotorem szesnastu doktoratów i opiekunem trzech habilitacji; dwoje spośród jej wychowanków uzyskało tytuły profesorskie. Pod jej kierunkiem specjalizację z okulistyki uzyskały dziesiątki osob, z których wiele objęło ordynatury Oddziałów Okulistycznych.

Prof. Helena Żygulska-Mach jest autorką i współautorką 214 publikacji ogłoszonych w piśmiennictwie krajowym i zachodnioeuropejskim. Główny nurt zainteresowań prof. Machowej związany jest z dwoma zagadnieniami: biochemią soczewki i ciała szklistego oraz nowoczesną terapią nowotworów narządu wzroku. Badania nad biochemią soczewki ludzkiej (tematyce tej poświęcona była również praca habilitacyjna) dotyczą zmian w przemianie białkowej, enzymatycznej oraz w procesach utleniania i redukcji w różnych postaciach klinicznych zaćm. Badania te stanowią oryginalny wkład do nauki o mechanizmie zaćmionej soczewki. Ze względu na unikatowy charakter prace te cytowane są szeroko w piśmiennictwie światowym i w podręcznikach okulistycznych, m. in. w największym współczesnym podręczniku angielskim Duke-Eldera. Inne prace publikowane w kraju i za granicą dotyczyły różnych okulistycznych problemów klinicznych, m. in. jaskry, stanów zapalnych oka, zaćmy, chorób siatkówki. Dodatkowo prof. Machowa opracowała liczne rozdziały w wielu podręcznikach okulistycznych oraz hasła w słownikach. Jest również autorką opracowań historycznych.

Dzięki czynnemu udziałowi z zjazdach naukowych z kraju i za granicą prof. Machowa na bieżąco wprowadzała najnowsze metody leczenia i z miarę możliwości jak najnowocześniejszą aparaturę leczniczą i diagnostyczną do pracy w kierowanej przez siebie klinice. Do najistotniejszych osiągnięć należy wprowadzenie już z 1968 roku zachowawczego leczenia nowotworów oka przy użyciu izotopu kobaltu (Co60). Klinika krakowska przez wiele lat była jedynym z Polsce ośrodkiem zajmującym się onkologią okulistyczną.

DECODECODECO

 


DECO