Zakład Diagnostyki Obrazowej

W ostatnich latach nastąpił szybki rozwój tomografii komputerowej. Wprowadzono wielorzędowe, spiralne aparaty TK (wSTK), co znacznie skróciło czas badania i zredukowało artefakty ruchowe oraz dało lepsze możliwości rekonstrukcji wtórnych.

Wtórna obróbka danych umożliwiła uzyskanie nowych rodzajów rekonstrukcji TK takich jak:

• MPR (Multiplanar Reconstruction)
• CPR (Curved Planar Reconstruction)
• 3D (Prezentacja trójwymiarowa)
• MIP (Maximum Intensity Projection)
• SSD (Shaded Surface Display)
• VRT (Volume Rendering Technique)
• wirtualna endoskopia.

 

Techniki te znalazły zastosowanie również w diagnostyce schorzeń stomatologicznych.
W związku z dynamicznym rozwojem implantologii coraz większego znaczenia dla tej dziedziny nabiera diagnostyka obrazowa, a zwłaszcza spiralna tomografia komputerowa. 
Pod pojęciem implantów rozumiemy zarówno wszczepy zębowe jak i twarzowe, a także wszelkie materiały używane do zespalania odłamów kości. Najczęściej spotykane są wszczepy zębowe służące jako szkielet dla odbudowy protetycznej. Z różnych rodzajów wszczepów zębowych (podokostnowe, przezkostne, śródkostne) obecnie prawie zawsze stosowane są cylindryczne wszczepy środkostne odtwarzające swym kształtem korzeń zęba.

Powstało wiele różnych systemów wszczepów zębowych, ale przed każdym wykonanym zabiegiem ważne jest dokładne zobrazowanie miejsca implantacji. W ocenie grubości kości ważne jest zobrazowanie jej w trzech wymiarach: mezjalno-dystalnym, policzkowo-językowym i górno-dolnym z możliwością wykonania pomiarów. Możliwości takie daje badanie spiralnej tomografii komputerowej wykonane w opcji Dental.

Na podstawie topogramu planowany jest zakres badania, a uzyskane przekroje osiowe poddane zostają opracowaniu wtórnemu. Na wybranej warstwie osiowej zawierającej kontury żuchwy lub szczęki wyznaczane są punkty, których połączenie utworzy krzywą, a następnie w stałych odstępach wyznaczone zostaje 3-7 krzywych równoległych. Rekonstrukcje uzyskane w ten sposób przypominają obrazy pantomograficzne. Kolejnym etapem opracowania jest uzyskanie przekrojów paraaxialnych (trans-sektoralnych) prostopadłych do utworzonej krzywej. Każdy przekrój paraaxialny jest odpowiednio ponumerowany, a strony oznakowane B- policzkowa (buccal) i L-językowa (lingual). Liczba przekrojów paraaxialnych zależy od wybranej odległości pomiędzy kolejnymi warstwami (1-6mm)- najczęściej wykonuje się przekroje co 2mm. Aby zmniejszyć liczbę uzyskanych przekrojów paraaxialnych (może ich być nawet powyżej 100) ważne jest aby lekarz stomatolog określił przed badaniem interesujący go odcinek wyrostka zębodołowego żuchwy lub szczęk.

Dokumentacja radiograficzna sporządzona jest w skali 1:1, co oznacza, że wymiary 
na zdjęciach odpowiadają wymiarom rzeczywistym.

Na podstawie badania spiralnej tomografii komputerowej w opcji Dental przy posiadaniu odpowiedniego oprogramowania i oprzyrządowania możliwe jest dokładne zobrazowanie planowanego zabiegu implantacji oraz opracowanie szablonów ułatwiających wykonanie zabiegu. Badanie tomografii komputerowej wykonujemy w technice tzw. podwójnego skanu; wykonujemy badanie wyrostka zębodołowego pacjenta z szablonem radiograficznym (indywidualnie wykonana proteza) oraz z indeksem, który umożliwia powtarzalne odtworzenie warunków okluzyjnych.

Badanie w opcji Dental pozwala również na ocenę zmian zębopochodnych z większą precyzją niż stosowana dotychczas pantomografia - metoda pozwala uniknąć błędów wynikających z powiększenia geometrycznego i deformacji obrazu charakterystycznych dla konwencjonalnej diagnostyki.

Badanie techniką spiralnej tomografii komputerowej wykonywane jest także przed implantacją wszczepów twarzowych, wykorzystywanych jako podpory mocujące epitezy.

Spiralna tomografia komputerowa umożliwia uzyskanie danych dla wykonania modeli stereolitograficznych kości czaszki. Na podstawie badania wSTK i przy użyciu odpowiedniego oprogramowania można wykonać przestrzenny model kości mózgo- i twarzo-czaszki. Badanie takie mogą być pomocne przy planowaniu zabiegów chirurgicznego leczenia wad zgryzu, urazów i zabiegów rekonstrukcyjnych.

Dzięki badaniu wSTK możliwa jest dokładna ocena stawów skroniowo-żuchwowych. Badanie to pozwala przede wszystkim na zobrazowanie struktur kostnych stawów, ocenę kształtu powierzchni stawowych, szerokość szpary stawowej oraz określenia ruchomości głowy żuchwy dzięki wykonaniu badania zwarciu i rozwarciu.

Wielorzędowa spiralna tomografia komputerowa jest obecnie badaniem z wyboru w przypadku diagnostyki zmian urazowych z zakresu twarzoczaszki. Pozwala na zobrazowanie dokładnie szczelin złamania, przemieszczenia odłamów kostnych, obecność zmian pourazowych w tkankach miękkich i w obrębie gałki ocznej. Możliwość rekonstrukcji wielopłaszczyznowych oraz trójwymiarowych daje lepszą wizualizację zmian pourazowych i pozwala chirurgowi lepiej zaplanować zabiegi rekonstrukcyjne.