Zakład Diagnostyki Obrazowej

Rak sutka jest najczęściej występującym nowotworewm złośliwym u kobiet. Długa faza przedkliniczna to wyzwanie dla jego wykrycia w jak najwcześniejszym stadium rozwoju.

Udowodniono zależność czasu przeżycia od stopnia zaawansowania nowotworu w chwili rozpoznania i rozpoczęcia terapii. Wykrycie raka klinicznie bezobjawowego znacznie zwiększa odsetek wyleczeń, a umieralność zmniejsza o ok.25%. Ponadto umożliwia leczenie oszczędzające z zachowaniem gruczolu piersiowego.

W zaleceniach co do postępowania diagnostycznego nadal podstawą jest badanie palpacyjne w ramach comiesięcznej samokontroli wykonywane w pierwszych dniach cyklu oraz okresowa kontrola lekarska.

W wykrywaniu raka sutka klinicznie bezobjawowego podstawową metodą jest mammografia rentgenowska.

Czułość mammografii w wykrywaniu zmian klinicznie bezobjawowych jest oceniana na ok.95%( w gęstym sutku 75-80%). Wysoka jakość obrazu mammograficznego, jego powtarzalność, małe dawki promieniowania jonizującego oraz ujednolicona symptomatologia radiologiczna stały się podstawą do zastosowania mammografii jako techniki przesiewowej w diagnostyce chorób sutka.

Przyjęto zasadę, że pierwsze badanie wykonuje się u kobiet powyżej 40-go roku życia, a u kobiet z grupy wysokiego ryzyka lub z subiektywnymi objawami już powyżej 35 roku życia.

U kobiet poniżej 35 lat najczęściej wykonuje się badanie USG piersi (sonomammografia), gdyż gęste gruczołowe piersi obniżają czulość mammografii, natomiast ultradżwięki dobrze penetruja przez tkankę gruczołową. Coraz powszechniej stosowana hormonoterapia zastępcza w okresie okolomenopauzalnym powoduje, że radiologicznie gęstą budowę gruczołów piersiowych spotyka się niekiedy u kobiet 50-cio a nawet 60-cio letnich. Wtedy również wykonuje się sonomammografię jeżeli obraz mammograficzny nie jest wystarczający..

Badanie USG piersi nie jest wykonywane jako przesiewowe bowiem tłuszczowo-włókniste utkanie sutków powoduje, że w badaniu sonomammograficznym małe (śr.4-5mm) zmiany ogniskowe o charakterze litym mogą być niewidoczne, co jest wynikiem podobnej echogeniczności w/wym zmian oraz tkanki tłuszczowej. Stąd wartość diagnostyczna USG jest w tych przypadkach mniejsza niż mammografii. Również uwidocznienie i precyzyjne określenie kształtu, liczby, wysycenia oraz układu przestrzennego mikrozwapnień są domeną mammografii pozostając poza zasięgiem USG.

W każdym przypadku stwierdzenia w mammografii regularnego zacienienia, USG jest metodą uzupełniająca i pozwala na diagnostykę różnicową zmian litych i torbielowatych. Dodatkową możliwość szybkiej weryfikacji mikroskopowej stwarza biopsja aspiracyjna cienkoigłowa (BAC) wykonywana pod kontrolą USG.

Należy pamiętać, iż kobiety miesiączkujące powinny zgłaszać się do badania USG oraz mammograficznego w pierwszych dziesięciu dniach cyklu. Przestrojenie hormonalne piersi, w późniejszej fazie cyklu, może utrudniać interpretację obrazu.